0

Na het succes van haar korte film Wing: The Fish That Talked Back is dit het speelfilmdebuut van de 29-jarige Ricky Rijneke. Silent Ones is een film die naast letterlijk ook op cinematografisch en narratief vlak grenzen overschrijdt en daarvoor op meerdere filmfestivals al prijzen won. Een jonge vrouw reist hierin met haar broertje door Hongarije, tot het moment dat hij verdwijnt. Vanaf dan zwerft ze als een geest door haar eigen bestaan. We spreken Rijneke in EYE Amsterdam: ‘Mensen vragen me steeds of Silent Ones nou Hongaars is, of Nederlands, maar ik zie film los van nationaliteiten en taal.’

interview: ricky rijneke

Je hebt vier jaar over het maken van je speelfilmdebuut film gedaan. Zoveel tijd klinkt als een enorme luxe.

Het script schrijven duurde vrij lang, maar ook de editing kostte veel tijd. Daar heb ik ongeveer een jaar aan gewerkt. De draaiperiode duurde zo’n 26 dagen, maar die hebben we opgesplitst. Orsi Tóth, mijn hoofdrolspeelster, was bijvoorbeeld niet alle dagen beschikbaar en het landschap speelt zo’n grote rol dat we zowel in de herfst als in de winter hebben gefilmd. Het is echt een lowbudgetfilm, maar als je film maakt is tijd zeker een luxe. In de montagekamer heb ik meerdere versies kunnen maken. Ik ben net zo lang doorgegaan totdat het klopte.

Kun je het script loslaten tijdens het draaien, als je er zo lang aan hebt gewerkt?

Ja, dat lukte. Op de set zie ik het script als een richtlijn, want improvisatie is ook heel belangrijk. Van te voren staan de locatie en het kader vast, maar na die basis laat ik de scène plaatsvinden en geef ik ruimte voor improvisatie. Ik blijf wel heel kritisch: ik moet geloven in wat ik zie.

‘Ik kijk steeds met een nieuw paar ogen naar mijn eigen film’

Je hebt de film met een internationale cast en crew in Hongarije en in Nederland gedraaid. Dat moet een fantastische leerschool zijn geweest.

Zeker, maar buiten het filmen om heb ik vooral veel geleerd van het publiek. De film is al best vaak vertoond op festivals en overal reageert men anders. En ik kijk steeds met een nieuw paar ogen naar mijn eigen film. Er kwamen mensen naar me toe die door de film geraakt werden, maar er waren ook mensen die er geen bal aan vonden. Dat is mooi. Kunst moet confronteren.

Heb je ook feedback van collega’s gehad?

Ik heb onder meer lang gesproken met George Sluizer, die onlangs is overleden. Hij vond de film meesterlijk en stijlvol, met geweldige cinematografie. Hij had hij ook wel een paar opmerkingen, hoe het qua timing en ritme beter zou kunnen bijvoorbeeld. Toen ik bij hem thuis kwam had hij de film al twee keer gezien. Een hele eer!

Interview Ricky Rijneke

Waar ontstond het idee voor Silent Ones?

Het kwam voort uit mijn korte film, Wing: The Fish That Talked Back. Die gaat over een Aziatisch meisje dat in een droomwereld belandt. Realiteit en fantasie lopen erin door elkaar. Dat wilde ik meenemen naar deze film, want ik was nog niet klaar met dat thema. Maar ik was verder ook op zoek naar een bepaalde sfeer; ik wilde een bepaalde gemoedstoestand overbrengen. De state of mind van het hoofdpersonage nadat ze haar broertje verliest: dat is de kern.

Vertel eens over het spookschip waarop je hebt gefilmd, die locatie draagt namelijk héél sterk bij aan het overbrengen van die gemoedstoestand.

Die ervaring was echt bizar. Het is een oud, Tsjechisch schip uit de jaren zeventig. Het ligt midden in de haven van Rotterdam, aan de ketting, en het wordt nu gebruikt als opslag voor bijvoorbeeld sojameel. Het schip is van de ene op de andere dag verlaten, dus de kajuit en de andere kamers zijn al die tijd intact gebleven. Gordijntjes, tandpasta: dat lag allemaal in het decor. Ik kom zelf uit Rotterdam, en ik wilde al heel lang een film op zo’n schip maken.

De film krijgt er een spookachtige sfeer door: drukte die locatie ook op jullie gemoed?

Die opnames waren zwaar. Het was bijna winter, het was koud, er was geen natuurlijk licht en er waren geen toiletten of verwarming. We moesten er in een kleine boot naar toe met de hele crew, de gangway op: dat was wel moeilijk, maar ook heel goed voor de film. De claustrofobische gangen en de labyrintische omgeving waren daar allemaal aanwezig.

De film is knap geschoten. Je hebt twee cinematografen gebruikt lazen we?

Ja, dat klopt. Een Waal, Jean-Paul de Zaetijd, en Gergely Pohárnok, een Hongaar. Ik vond hun stijlen heel erg bij elkaar passen. De film gaat over twee fases in het leven van de hoofdpersoon. Een gelukkige periode de tijd dat ze met haar broertje is de periode zonder hem, op het schip. Gergely draaide de eerste periode, Jean-Paul de tweede. Hij draait ook claustrofobischer, nauwgezetter; heel strak. Gergely is dynamischer, filmt meer met hand held camera. Dat was een groot verschil, maar toch passen ze bij elkaar.

Je film speelt zich deels af in Hongarije en je hoofdpersonages zijn en spreken Hongaars. Hoe Nederlands is Silent Ones?

Die vraag heb ik al heel vaak gehad. Ik zie film als een wereld op zichzelf, als een eigen universum. Mensen vragen me steeds of de film nou Hongaars is, of Nederlands, maar ik zie het los van nationaliteiten en taal. Ik wilde overigens niet per se een film in Hongarije maken, maar het kwam omdat ik die actrice zo geweldig vind. Zij paste bij het thema en het verhaal van de film.

‘Ze acteert in ieder geval waanzinnig, ze is een echte one take actress’

Je cast en crew hebben hun sporen verdiend hebben in de filmwereld: je Russische componist Andrey Dergachev deed het geluid van Leviathan, Jean-Paul de Zaetijd is de vaste cameraman van Bouli Lanners. Dat heb je knap gedaan als beginnend regisseur.

Ik wil natuurlijk graag werken met de mensen die me inspireren. Maar het werkte gelukkig ook andersom en dat is echt geweldig. Ik denk dat ik de cast en crew heb kunnen overtuigen met mijn korte film, het script en door enthousiast te zijn over dit project. En als je bij voorbaat al denkt dat zulke mensen niet met je willen samenwerken, dan gaat het ook niet gebeuren. Nee heb je, ja kun je krijgen. Maar we werkten met een heel klein gezelschap hoor. Dat wilde ik ook graag, omdat je zo intiemer kan samenwerken. Dat werkt goed voor het vertrouwen, en je bent natuurlijk ook mobieler.

Hoe was het om met Orsi samen te werken? Die zou niet de gemakkelijkste actrice zijn.

Ze acteert in ieder geval waanzinnig, ze is een echte one take actress. Als ze voor de camera staat, dan geeft ze zich helemaal. Daar moet je je op focussen.

En inmiddels ben je bezig met je volgende film: Hotel Europa.

Die heet inmiddels anders, net zoals mijn voorgaande films van titel zijn veranderd. Silent Ones heette eerst bijvoorbeeld De Stillen. Maar er is niets Nederlands aan deze film, dus waarom zou je hem dan een Nederlandse titel geven? Voor mijn volgende project ga ik in ieder geval weer de wereld in; ik wil me niet verbinden aan één land.

Silent Ones draait vanaf deze week in de bioscoop

 

↑ Omhoog

Pim Wijers

Pim is hoofdredacteur van Preview Magazine. Zijn favoriete films zijn Gladiator, Starship Troopers en Predator, maar stiekem houdt hij ook erg van Seven Samurai, 2001: A Space Odyssey, My Neighbour Totoro en zijn moeder. Courgette vindt hij goor en meisjesfilms vindt hij stom.

Check alle posts... →

Comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*